Anant Jyoti

कर कर गीता हर घर गीता

Tuesday, 9 December 2025

Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 20


📜 श्रीमद्भगवद्गीता – अध्याय 2, श्लोक 20

(Sankhya Yoga – आत्मा का ज्ञान)

श्लोक (Sanskrit):

न जायते म्रियते वा कदाचिन् नायं भूत्वा भविता वा न भूयः।
अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥

🔤 Transliteration:
na jāyate mriyate vā kadācin nāyaṁ bhūtvā bhavitā vā na bhūyaḥ
ajo nityaḥ śāśvato ’yaṁ purāṇo na hanyate hanyamāne śarīre

🇮🇳 Hindi Translation (अनुवाद):
आत्मा न कभी जन्म लेती है, न कभी मरती है। वह न तो पहले नहीं थी, और न ही भविष्य में कभी नहीं होगी — वह सदा रहती है। वह अजन्मा, नित्य, शाश्वत और पुरातन है। शरीर के नष्ट हो जाने पर भी आत्मा का विनाश नहीं होता।

🌍 English Translation:
The soul is never born, nor does it ever die. It has not come into being, nor will it ever come into being again. It is unborn, eternal, everlasting, and ancient. It is not destroyed when the body is destroyed.

🧘 Explanation in English:
This is one of the most profound verses in the Bhagavad Gita, where Lord Krishna reveals the eternal nature of the soul (Ātman).
The soul (Ātman) is not created and therefore cannot be destroyed. Birth and death apply only to the body, not to the self. The soul is described as: Ajaḥ (unborn) – it has no beginning. Nityaḥ (eternal) – it always exists. Śāśvataḥ (everlasting) – it never changes or decays. Purāṇaḥ (ancient) – it has existed forever.
Even when the body perishes, the soul remains unaffected, like the sky which is not destroyed even if the clouds disappear.
🌿 The soul is beyond time and space — it never began and will never end. Understanding this truth removes the fear of death and leads to spiritual peace.

व्याख्या हिन्दी में:
इस श्लोक में भगवान श्रीकृष्ण आत्मा की अमरता और नित्य स्वरूप का विस्तार से वर्णन करते हैं —
आत्मा का न जन्म होता है, न मृत्यु। वह हमेशा से है और हमेशा रहेगी। शरीर बदलता है, लेकिन आत्मा अपरिवर्तनीय रहती है। आत्मा अजन्मा (कभी उत्पन्न नहीं हुई), नित्य (सदैव विद्यमान), शाश्वत (स्थायी) और पुरातन (सनातन) है। जब शरीर नष्ट होता है, तब भी आत्मा का नाश नहीं होता।
👉 इस सत्य को जानकर मनुष्य को मृत्यु, शोक और भय से मुक्त होना चाहिए। क्योंकि मृत्यु केवल शरीर की घटना है, आत्मा का अंत नहीं।

✨ भावार्थ (Essence):
आत्मा नित्य, अजन्मा और अविनाशी है।
जन्म और मृत्यु केवल शरीर के लिए हैं, आत्मा के लिए नहीं।
जो इस सत्य को समझ लेता है, वह मृत्यु से निर्भय और शांतचित्त हो जाता है।
🌼 “The soul is unborn, eternal, and indestructible — it lives on, even when the body dies.”

!!जय श्री कृष्णा-राधे-राधे!!
!!जय श्री कृष्णा-राधे-राधे!!

श्री कृष्ण गोविन्द हरे मुरारी, हे नाथ नारायण वासुदेवा॥ पितु मात स्वामी सखा हमारे, हे नाथ नारायण वासुदेवा॥
गीता में उपदेश सुनाया, धर्म युद्ध को धर्म बताया। कर्म तू कर मत रख फल की इच्छा, यह सन्देश तुम्ही से पाया।

!!जय श्री कृष्णा-राधे-राधे!!


No comments:

Post a Comment

Search This Blog

Powered by Blogger.

Labels

Anant Jyoti

Labels

Bhagavad Gita (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 19 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 20 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 21 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 22 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 24 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 25 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 26 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 27 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 28 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 29 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 30 (2) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 31 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 33 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 34 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 35 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 36 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 37 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 41 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 42 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 43 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 44 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 45 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 46 (1) Bhagavad Gita Chapter 1 Shloka 47 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 1 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 10 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 11 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 12 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 13 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 14 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 15 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 16 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 17 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 18 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 19 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 2 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 20 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 3 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 4 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 5 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 6 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 7 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 8 (1) Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 9 (1) Bhagvad Gita Chapter 1 Shloka 38 (1) Bhagvad Gita Chapter 1 Shloka 40 (1) Bhagwad Gita Chapter 1 Shloka 12 (1) Bhagwad Gita Chapter 1 Shloka 32 (1) Bhagwad Gita Chapter 1 Shloka 39 (1)

Pages

Pages

About Me

Regular Posts

#

Bhagavad Gita Chapter 2 Shloka 20

📜 श्रीमद्भगवद्गीता – अध्याय 2, श्लोक 20 (Sankhya Yoga – आत्मा का ज्ञान) श्लोक (Sanskrit): न जायते म्रियते वा कदाचिन् नायं भूत्वा...